Cấu trúc Whether: Cách dùng, công thức và bài tập chi tiết

Cấu trúc Whether là một điểm ngữ pháp quen thuộc trong tiếng Anh, thường dùng để diễn tả sự lựa chọn hoặc điều chưa chắc chắn. Tuy nhiên, Whether có nhiều cách dùng và dễ bị nhầm với If. Trong bài viết này, BMyC sẽ giúp bạn hiểu rõ công thức, cách dùng Whether, Whether or Not, Whether…or… kèm ví dụ và bài tập có đáp án. 

1. Whether trong tiếng Anh nghĩa là gì?

Trong tiếng Anh, whether /ˈweð.ər/ là một liên từ (conjunction), thường được dùng khi nói về điều chưa chắc chắn, sự lựa chọn hoặc hai khả năng. Whether có thể hiểu là “liệu”, “liệu rằng”, “có… hay không”.

Whether thường xuất hiện khi người nói muốn hỏi hoặc đề cập đến một điều mà chưa biết chắc câu trả lời.

Ví dụ:

1. I’m not sure whether Tom will join us. (Tôi không chắc liệu Tom có tham gia cùng chúng tôi hay không.)
2. She wants to know whether the shop is open today. (Cô ấy muốn biết liệu cửa hàng hôm nay có mở cửa không.)
3. Do you remember whether we met before? (Bạn có nhớ liệu chúng ta đã từng gặp nhau trước đây không?)
4. They haven’t decided whether to stay or leave. (Họ vẫn chưa quyết định nên ở lại hay rời đi.)

2. Cách dùng cấu trúc Whether trong tiếng Anh

Cấu trúc Whether được sử dụng khá phổ biến khi muốn diễn tả một câu hỏi “có… hay không”, sự lựa chọn giữa hai khả năng hoặc một sự việc xảy ra bất kể điều kiện nào. Học sinh có thể ghi nhớ 3 cách dùng Whether dưới đây:

2.1. Dùng Whether trong câu hỏi gián tiếp Yes/No

Whether thường được dùng để chuyển câu hỏi Yes/No (câu hỏi Có/Không) từ trực tiếp sang gián tiếp. Trong trường hợp này, whether/if thường đứng trước mệnh đề được tường thuật.

Ví dụ:

Câu hỏi trực tiếp	Câu hỏi gián tiếp
Is Tom at home? (Tom có ở nhà không?)	I don’t know whether Tom is at home.(Tôi không biết liệu Tom có ở nhà không.) ❌ Không nói: I don’t know Tom is at home.
Did Anna finish her homework? (Anna đã làm xong bài tập về nhà chưa?)	The teacher asked whether Anna had finished her homework.(Giáo viên hỏi liệu Anna đã làm xong bài tập về nhà chưa.)

Lưu ý: Trong câu hỏi gián tiếp dạng Yes/No, cần có whether hoặc if để nối câu. Không bỏ trực tiếp từ này.

2.2. Dùng cấu trúc Whether…or để nói về sự lựa chọn

Whether…or được dùng khi muốn nói về hai hoặc nhiều khả năng, sự lựa chọn. Trong một số trường hợp, cấu trúc này có thể hiểu là “liệu… hay…”.

Khi whether đi cùng động từ nguyên mẫu, ta có cấu trúc:

Ví dụ:

1. I can’t decide whether to buy this book or borrow it from the library. (Tôi không thể quyết định nên mua cuốn sách này hay mượn nó ở thư viện.)
2. Lisa is thinking about whether to join the English club or take a music class. (Lisa đang suy nghĩ xem nên tham gia câu lạc bộ tiếng Anh hay học lớp âm nhạc.)

👉 Trong cấu trúc này, whether + to V thường được dùng khi chủ thể đang cân nhắc, lựa chọn hoặc quyết định giữa các phương án.

2.3. Cấu trúc Whether or Not: Bất kể có… hay không 

Whether or not được dùng để nhấn mạnh rằng một hành động, sự việc hoặc kết quả vẫn xảy ra dù một điều kiện nào đó có xảy ra hay không. Trong tiếng Việt, cấu trúc này thường được hiểu là “dù… hay không”, “bất kể… hay không”.

So với whether…or, cấu trúc whether or not không dùng để đưa ra sự lựa chọn mà tập trung nhấn mạnh rằng kết quả sẽ không thay đổi dù điều kiện có được đáp ứng hay không.

a. Whether or not đứng giữa câu

Khi đứng giữa câu, whether or not nối hai mệnh đề với nhau. Mệnh đề chính thể hiện hành động hoặc quyết định chắc chắn xảy ra, còn mệnh đề phía sau là điều kiện có thể xảy ra hoặc không.

Công thức:

Ví dụ:

• Emma will join the English competition whether or not her best friend participates. (Emma sẽ tham gia cuộc thi tiếng Anh dù bạn thân của cô ấy có tham gia hay không.)

→ Có thể viết lại:

Whether her best friend participates or not, Emma will join the English competition.

• We will go on a picnic whether or not the weather is perfect. (Chúng tôi vẫn sẽ đi dã ngoại dù thời tiết có hoàn hảo hay không.)

→ Có thể viết lại:

Whether the weather is perfect or not, we will go on a picnic.

Lưu ý: Hai cách viết trên có ý nghĩa giống nhau, chỉ khác vị trí của whether or not trong câu.

b. Whether or not đứng đầu câu

Khi muốn nhấn mạnh điều kiện ngay từ đầu câu, người học có thể đưa whether or not lên đầu câu.

Công thức:

Ví dụ:

• Whether or not you feel confident, you should try to speak English every day. (Dù bạn có cảm thấy tự tin hay không, bạn vẫn nên luyện nói tiếng Anh mỗi ngày.)

→ Có thể viết lại:

You should try to speak English every day whether you feel confident or not.

• Whether or not the team wins the match, the players should be proud of their effort. (Dù đội có thắng trận hay không, các cầu thủ vẫn nên tự hào về những nỗ lực của mình.)

→ Có thể viết lại:

The players should be proud of their effort whether the team wins the match or not.

3. Phân biệt If và Whether trong tiếng Anh

Thoạt nhìn, If và Whether đều có thể mang nghĩa “liệu… có… hay không”, nên người học rất dễ nhầm lẫn khi sử dụng. Tuy nhiên, hai từ này không phải lúc nào cũng có thể thay thế cho nhau.

Hãy cùng BMyC tìm hiểu điểm giống và khác nhau giữa If và Whether qua bảng dưới đây:

Tiêu chí	If	Whether
Giống nhau	Có thể dùng để giới thiệu câu hỏi Yes/No trong câu gián tiếp. Ví dụ: I don’t know if David is coming. (Tôi không biết liệu David có đến không.)	Có thể dùng để giới thiệu câu hỏi Yes/No trong câu gián tiếp. Ví dụ: I don’t know whether David is coming. (Tôi không biết liệu David có đến không.)
Sau động từ “discuss”	Thông thường không dùng If sau discuss.	Thường dùng Whether sau discuss. Ví dụ: We discussed whether we should change the plan. (Chúng tôi đã thảo luận xem có nên thay đổi kế hoạch hay không.)
Sau giới từ	Không dùng If ngay sau giới từ.	Có thể dùng Whether sau giới từ. Ví dụ: She is worried about whether her son will pass the exam. (Cô ấy lo lắng không biết con trai mình có vượt qua kỳ thi hay không.)
Trước động từ nguyên mẫu “to V”	Không dùng If + to V.	Dùng Whether + to V. Ví dụ: I’m wondering whether to take the bus or walk. (Tôi đang phân vân nên đi xe buýt hay đi bộ.)
Whether…or / Whether…or not	Không dùng cấu trúc If…or theo cách tương tự.	Whether có thể đi với or / or not để thể hiện sự lựa chọn hoặc nhấn mạnh hai khả năng. Ví dụ: I don’t know whether to study at home or go to the library. (Tôi không biết nên học ở nhà hay đến thư viện.)
Mức độ trang trọng	If thường tạo cảm giác tự nhiên, thân mật và được sử dụng phổ biến trong giao tiếp hằng ngày. Ví dụ: Can you tell me if Mike is free this afternoon? (Bạn có thể cho tôi biết chiều nay Mike có rảnh không?)	Whether thường mang sắc thái trang trọng, lịch sự hơn, đặc biệt trong văn viết hoặc những tình huống cần sự chính xác. Ví dụ: Please let me know whether you need any further information. (Vui lòng cho tôi biết liệu bạn có cần thêm thông tin nào không.)

Lưu ý: Trong câu hỏi gián tiếp Yes/No thông thường, If và Whether đều có thể dùng được. Tuy nhiên, khi gặp các trường hợp đặc biệt như sau giới từ, sau discuss hoặc trước to V, học sinh nên chọn Whether để đảm bảo đúng ngữ pháp. 

4. Bài tập áp dụng cấu trúc whether/if có đáp án

Sau khi đã nắm được cách dùng Whether và If, hãy cùng BMyC luyện tập qua các bài tập dưới đây. Các dạng bài được sắp xếp từ cơ bản đến nâng cao, giúp học sinh vừa củng cố kiến thức vừa nhận biết trường hợp nào nên dùng Whether hoặc If.

Bài tập 1: Điền If hoặc Whether vào chỗ trống

Điền từ thích hợp: If hoặc Whether vào mỗi chỗ trống.

1. I don’t know ______ Sarah will join us for dinner.
2. ______ you study regularly, you will improve your English.
3. The students are discussing ______ they should take the test today or tomorrow.
4. Could you tell me ______ Mr. Brown is available this afternoon?
5. We haven’t decided ______ to travel by train or by plane.
6. ______ you need any help, please call me.
7. My brother asked me ______ I had seen his keys.
8. They are worried about ______ the new plan will work.
9. I can’t remember ______ Emma has finished the project.
10. We need to decide ______ to stay at this hotel or find another one.

Bài tập 2: Chọn đáp án đúng

Chọn đáp án A, B hoặc C để hoàn thành mỗi câu.

1. I’m wondering ______ Lisa will come to the school event.

1. If
2. Whether
3. Whether or not

2. We haven’t decided ______ to have the meeting online or at school.

1. If
2. Whether
3. If or not

3. My father asked me ______ I had locked the front door.

1. Whether
2. If
3.  Whether or not

4. They talked about ______ they should accept the invitation.

1. If
2.  Whether
3. If to

5. I don’t know ______ this answer is correct.

1. If
2.  Whether
3.  If to

6. She is thinking about ______ to study abroad next year.

1. if
2.  whether
3. if or not

7. ______ you agree with me or not, I will continue with the plan.

1. If
2. Whether
3. If to

8. The teacher wants to know ______ the students understand the lesson.

1. whether
2. if
3. Whether or if

9. We need to consider ______ we should change the schedule.

1. if
2.  whether
3. if to

10. Tom will attend the meeting ______ his manager is there.

1. if
2.  whether
3. whether or not

Bài tập 3: Điền Whether hoặc Whether or Not

Điền Whether hoặc Whether or Not vào chỗ trống để hoàn thành câu.

1. I can’t decide ______ I should wear the blue dress or the white one.
2. ______ Mark agrees with the decision, we are going to start the project tomorrow.
3. She hasn’t told us ______ she will attend the workshop.
4. ______ you have experience, you can apply for this position.
5. We need to find out ______ the museum is open on Sundays.
6. ______ the train arrives on time, we will leave at 8 a.m.
7. David is going to finish the race ______ he feels tired.
8. The main question is ______ our team can complete the project on time.

Hy vọng qua bài viết trên, bạn đã hiểu rõ hơn về cấu trúc Whether, công thức và cách sử dụng Whether, Whether or Not cũng như cách phân biệt Whether và If. Hãy thường xuyên luyện tập và đặt câu với các cấu trúc này để ghi nhớ kiến thức lâu hơn và sử dụng tiếng Anh tự tin, chính xác hơn nhé! 

Xem thêm:

• Cấu trúc Rather Than: Công thức, cách dùng và bài tập chi tiết
• Cấu trúc If only: Công thức, cách dùng và bài tập chi tiết từ A–Z
• Cấu trúc It’s time: Công thức, cách dùng và bài tập chi tiết từ A–Z